Η συμμαχία Ρωσίας-Τουρκίας διαμορφώνει νέα περιφερειακή στρατηγική στην Μέση Ανατολή

Σάββατο, 13 Απριλίου 2019 - 08:49

Είναι ηλίου φαεινότερο ότι μεταξύ Άγκυρας και Μόσχας ξεδιπλώνεται μια βασική συμμαχία, μια συμμαχία η οποία θα διαμορφώσει νέα περιφερειακή στρατηγική στην Μέση Ανατολή τα επόμενα χρόνια. Όπως τονίσαμε πριν λίγες ημέρες σε ανάρτηση μας, το ζήτημα των συστημάτων S-400 είναι η κορυφή του παγόβουνου στις σχέσεις ΗΠΑ-Τουρκίας, σχέσεις που απειλούνται με γενική κατάρρευση.

Η σκιαγραφόμενη συμμαχία Άγκυρας-Μόσχας δεν αφορά μόνο εξοπλιστικά προγράμματα, αλλά επεκτείνεται και στο οικονομικό πεδίο. Στην πρόσφατη επίσκεψη του στην Μόσχα ο Ερντογάν υπέγραψε συμφωνία με το Ταμείο Άμεσων Επενδύσεων της Ρωσίας (Russian Direct Investment Fund), η συμφωνία αυτή προβλέπει την ίδρυση ενός ρωσο-τουρκικού επενδυτικού κεφαλαίου ύψους 900 εκατ. ευρώ. Σημειώνουμε την ήδη υπάρχουσα συνεργασία στον τομέα ενέργειας και αγωγών, καθώς και την σύμπραξη στην κατασκευή πυρηνικών εργοστασίων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.

Η καταβαράθρωση της αμερικανικής πολιτικής στην Συρία με τους μισθοφόρους τζιχαντιστές, καταβαράθρωση που επηρέασε εκ του συστάδην και την τουρκική εξωτερική πολιτική, συνέβαλε στην επανεξέταση και επανεξάρτηση των ρωσο-τουρκικών σχέσεων και στην διαμόρφωση μιας νέας κοινής περιφερειακής στρατηγικής, πτυχές της οποίας άρχισαν να διαφαίνονται. Ο κοινός παρανομαστής της νέας περιφερειακής στρατηγικής είναι ο εξοστρακισμός των ΗΠΑ από την Μέση Ανατολή, ιδιαίτερα από το Ιράκ και την Συρία. Η Ρωσία θέλει να εξοβελιστούν οι ΗΠΑ από την περιοχή, η Τουρκία είναι εξοργισμένη με τους Αμερικανούς επειδή το τελευταίο διάστημα, ελλείψει άλλων συμμάχων στην περιοχή, υποστηρίζουν τους Κούρδους «τρομοκράτες» της οργάνωσης PYD που θεωρείται ότι είναι παρακλάδι του κουρδικού εκτός νόμου κόμματος PKK της Τουρκίας.

Ρόλο κλειδί στην νέα ρωσο-τουρκική συμμαχία έπαιξε η αγορά από την Τουρκία των συστημάτων S-400, μια άνευ προηγουμένου απόφαση που δείχνει τις μελλοντικές προθέσεις της Άγκυρας έναντι του ΝΑΤΟ και των ΗΠΑ. Η Τουρκία έλαβε αυτή την απόφαση αν και γνωρίζει ότι οι σχέσεις των Κούρδων της Συρίας με την Μόσχα είναι θερμές, ο Πούτιν έχει χαρακτηρίσει τους ένοπλους σχηματισμούς των Κούρδων «ως τις πλέον αποτελεσματικές  ομάδες μάχης εναντίον του Ισλαμικού Κράτους», ενώ ήδη έχουν ξεκινήσει επαφές μεταξύ Κούρδων και Άσαντ για τον σχηματισμό μιας αυτόνομης κουρδικής περιοχής εντός του συνταγματικού πλαισίου της Συρίας.

Η Άγκυρα γνωρίζει ότι η Ρωσία ανά πάσα στιγμή μπορεί να προσδιορίσει την πολιτική των Κούρδων της Συρίας, αφού είναι σύμμαχος του Άσαντ και διατηρεί πολύ καλές σχέσεις με την οργάνωση PYD και το PKK, σχέσεις που έχουν τις ρίζες τους στην εποχή της Σοβιετικής Ένωσης. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Ερντογάν στο πλαίσιο των συμφωνιών της Αστάνα έχει αποδεχθεί την εδαφική ακεραιότητα της Συρίας και το αδιαίρετο αυτής σε ζώνες επιρροής.

Οι σχέσεις της Τουρκίας με την Ρωσία έχουν πλέον φτάσει σε ένα σημείο μη επιστροφής, τουτέστιν οι συμφωνίες για τα εξοπλιστικά προγράμματα, τους ενεργειακούς αγωγούς και τα πυρηνικά εργοστάσια δεν μπορούν να ακυρωθούν. Οι S-400 ήταν μεν η βασική μόχλευση αυτής της συμμαχίας, αλλά οι βαθύτερες αιτίες βρίσκονται στην απόφαση της Τουρκίας να απομακρυνθεί από την Δύση. Είναι προφανές ότι οι δυο χώρες χρειάζονται η μια την άλλη στην διαμόρφωση μιας νέας περιφερειακής στρατηγικής  στην Μέση Ανατολή, μια στρατηγική που θα λαμβάνει υπόψη και τα συμφέροντα του Ιράν.

Τα συμφέροντα Ρωσίας-Τουρκίας-Ιράν, έτσι όπως διαμορφώθηκαν μετά την καταβαράθρωση της αμερικανοσιωνιστικής πολιτικής στην Μέση Ανατολή, είναι κοινά και η αντιμετώπιση αυτού του άξονα από την Ουάσιγκτον είναι δύσκολο εγχείρημα. Ακόμη και αν οι ΗΠΑ επιδιώξουν να αυξήσουν τις εντάσεις στην περιοχή, «Η Μεγάλη Σκακιέρα» του Μπρεζίνσκι έχει διαλυθεί ανεπανόρθωτα και έχει ακολουθήσει τον εμπνευστή της στον τάφο.

Γ. Λιναρδής